Wednesday, December 30, 2015

ពាក្យ «អាចោរថង់យាម!» មន្ត្រីសង្ឃសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលចាត់ការ ខណៈលោក ខឹម វាសនា ថាជេរតែមនុស្សខូច

មន្ត្រីសង្ឃទូទាំងប្រទេស បានសម្រេចដាក់ញត្តិទៅកាន់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីស្នើ ឲ្យ រដ្ឋា ភិបាល ធ្វើអន្តរាគមន៍ទប់ស្កាត់ចលនានយោបាយរបស់លោក ខឹម វាសនា ប្រធាន គណបក្ស សម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ទាក់ទងនឹងការវាយប្រហារព្រះសង្ឃ និងព្រះពុទ្ធសាសនា។ ការ ដាក់ញត្តិនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីបញ្ចប់អនុសំវច្ឆរមហាសន្និបាតលើកទី២៤ នៅសាលចតុមុខ នារសៀលថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូនេះ។

សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយា ឈឹង ប៊ុនឈា សាកលវិទ្យាធិការរងនៃសាកលវិទ្យាល័យ ព្រះសីហនុ រាជ និងជាព្រះគ្រូចៅអធិការវត្តស្រះចក បានមានសង្ឃដីកាថា មន្ត្រីសង្ឃដែលមានវត្តមានក្នុងអនុសំវច្ឆរមហាសន្និបាតលើកទី២៤នេះ បានសម្រេចដាក់ញត្តិទៅកាន់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីជួយទប់ស្កាត់សកម្មភាពនយោបាយរបស់ ប្រមុខបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ លោក ខឹម វាសនា ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាបុគ្គលចង់បំផ្លាញព្រះពុទ្ធសាសនា។

ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ទេព វង្ស បានណែនាំដល់មន្ត្រីសង្ឃធ្វើការដោះស្រាយដោយខ្លួនឯង ពោលគឺមិនចាំបាច់ពឹងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប៉ុន្តែ ព្រះអង្គ ឈឹង ប៊ុនឈា បានពន្យល់ថា មូលហេតុដែលត្រូវសុំអន្តរាគមន៍ពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាល ព្រោះរដ្ឋាភិបាល មានកាពកិច្ចការពារនិងលើកស្ទួយព្រះពុទ្ធសាសនា ជាសាសនារបស់រដ្ឋ ដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ព្រះគ្រូចៅអធិការវត្តស្រះចកអង្គនេះបានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«យើងសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលទប់ស្កាត់ សកម្មភាពរបស់ លោក ខឹម វាសនា កុំឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើទុច្ចរិត និងអកុសលអ៊ីចឹងទៀត ។ គាត់ប្រើពាក្យបដិវត្តន៍ បំផ្លាញពួកអាចោរថង់យាម។ ព្រះសង្ឃទូទាំងប្រទេស ក៏គាត់ចាត់ទុកថាជាអាចោរថង់យាមដែរ។ គាត់ថា ជេរបុគ្គលដែលគួរជេរ តែនេះគ្រាន់តែជាលេសរបស់គាត់ទេ។ គាត់ជេររហូត វាយប្រហាររហូត»។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រមុខបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ លោក ខឹម វាសនា បានច្រានចោលចំពោះការចោទប្រកាន់ខាងលើនេះ ដោយអះអាងថា លោកមិនដែលប្រព្រឹត្តទង្វើអ្វីដែលប៉ះពាល់ដល់ព្រះសង្ឃនិងព្រះពុទ្ធសាសនានោះទេ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា លោក ជាបុគ្គលម្នាក់ ដែលគោរពព្រះសង្ឃនិងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធខ្លាំងណាស់ ព្រោះលោក ក៏ជាបុគ្គលបានយល់ពីមេរៀននៃការត្រាស់ដឹងរបស់ព្រះពុទ្ធដែរ ។

ប្រធានបក្សរូបនេះបានបញ្ជាក់បែបនេះថា៖«បើខ្ញុំបានប្រយោជន៍ពីការត្រាស់ដឹងរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធអ៊ីចឹង សួរថាតើខ្ញុំឯណា ទៅបំផ្លាញព្រះពុទ្ធសាសនា បំផ្លាញព្រះសង្ឃកើត? កុំយកមនុស្សខូច ទៅផ្គួបនឹងព្រះពុទ្ធសាសនា ឬផ្គួបជាមួយព្រះសង្ឃ! បែងចែកឲ្យច្បាស់។ ខ្ញុំបានវែកមុខ មនុស្សខ្លះដែលយកព្រះពុទ្ធសាសនា និងទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធទៅ ប្រើដើម្បីកេងចំណេញយកផលប្រយោជន៍ ពីប្រជាពលរដ្ឋល្ងិតល្ងង់។ មនុស្សអស់ហ្នឹង មិនចាត់ទុកជាព្រះសង្ឃឬជាអ្នកដើរតាមគន្លងនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឡើយ»៕

Wednesday, November 4, 2015

សង្គ្រាម ប្រាំមួយ ថ្ងៃ

សង្គ្រាមប្រាំមួយថ្ងៃ (ជាភាសាអង់គ្លេស: Six-Day War, ភាសាអារ៉ាប់: حرب الأيام الستة‎, ភាសាហេប្រឺ: מלחמת ששת הימים) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា សង្គ្រាមអារ៉ាប់-អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ១៩៦៧, សង្គ្រាមអារ៉ាប់-អ៊ីស្រាអែលលើកទីបី ឬ សង្គ្រាមខែមិថុនា គឺជាការវាយប្រយុទ្ធគ្នារវាង អ៊ីស្រាអែល និងបណ្ដារដ្ឋអារ៉ាប់ជិតខាងមាន អេហ្សីប (Egypt) ហ្សកដានី (Jordan) និង ស៊ីរី (Syria) ។ ប្រជាជាតិអារ៉ាប់ដទៃទៀតដូចជា អ៊ីរ៉ាក់ (Iraq), អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌី(Saudi Arabia), ស៊ូដង់ (Sudan) ទុយនីស៊ី (Tunisia), ម៉ារុក (Morocco) និង អាល់ហ្សេរី (Algeria) ក៏បានផ្ដល់កងទ័ពដល់កងកម្លាំងសម្ពន្ធមិត្តអារ៉ាប់ផងដែរ។

នៅខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៦៧ ប្រធានាធិបតីអេហ្សីប ណាស៊ែរ (Nasser) បានបណ្ដេញកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពអង្គការសហប្រជាជាតិ ចេញពីឧបទ្វីបស៊ីណាយ (Sinai Peninsula) ដែលបានដាក់តាំងតែពីឆ្នាំ ១៩៦៧ មកម្ល៉េះបន្ទាប់ពីផ្ទុះវិបត្តិព្រែកជីកស៊ុយអេ (Suez Crisis) ឆ្នាំ ១៩៥៦។ អេហ្សីបក៏បានកេណ្ឌរថក្រោះ ១,០០០ គ្រឿង និងទាហាន ១០០,០០០ នាក់នៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនជាមួយអ៊ីស្រាអែល ដើម្បីបិទច្រកសមុទ្រទីរ៉ាន (Tiran) រារាំងមិនឲ្យនាវាអ៊ីស្រាអែលដឹកប្រភពថាមពលចូលអ៊ីស្រាអែលបាន ហើយបានប្រកាសឲ្យបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់រួបរួមគ្នាប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែល។ នៅថ្ងៃទី ០៥ មិថុនា ១៩៦៧ អ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារមុនប្រឆាំងនឹងកងទ័ពអាកាសអេហ្សីប។ ប្រទេសហ្សកដានី ដែលបានចុះសន្ធិសញ្ញាការពាររួមគ្នាជាមួយអេហ្សីបកាលពីថ្ងៃទី ៣០ ឧសភា ក្រោយមកបានបើកការវាយប្រហារលើភាគខាងលិចក្រុងហ្សេរូសាឡឹម (Jerusalem) និងណេតានយ៉ា (Netanya) ។ នៅពេលបញ្ចប់សង្គ្រាម អ៊ីស្រាអែលបានពង្រីកការកាន់កាប់ ឧបទ្វីបស៊ីណាយ តំបន់ហ្កាសាស្ត្រីប (Gaza Strip) តំបន់វេសប៊ែង (West Bank) ទីក្រុងហ្សេរូសាឡឹមខាងកើត និងខ្ពង់រាបហ្គូឡាន (Golan Heights) ។ ជាលទ្ធផលនៃសង្គ្រាមនេះ បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៃតំបន់រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ប្រវត្តិ[កែប្រែ]

លទ្ធផលនៃវិបត្តិព្រែកជីកស៊ុយអេ[កែប្រែ]

វិបត្តិព្រែកជីកស៊ុយអេ ឆ្នាំ ១៩៥៦ បានតំណាងនូវបរាជ័យផ្នែកយោធា ប៉ុន្តែជាជ័យជម្នះផ្នែកនយោបាយសម្រាប់អេហ្សីប។ នេះគឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់ក្នុងការឈានទៅរកសង្គ្រាមប្រាំមួយថ្ងៃ។ ដោយមានសម្ពាធផ្នែកការទូតពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត បានបង្ខំឲ្យអ៊ីស្រាអែលដកកងទ័ពចេញពីឧបទ្វីបស៊ីណាយ។

ក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៩៥៦ អេហ្សីបបានយល់ព្រមឲ្យដាក់កងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពអង្គការសហប្រជាជាតិនៅឧបទ្វីបស៊ីណាយ ដើម្បីការពារកុំឲ្យកងកម្លាំងទព័ព្រៃប៉ាឡេស្ទីន (Palestinian fedayeen) ឆ្លងកាត់ព្រំដែនចូលទៅអ៊ីស្រាអែល។

ក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៩៥៦ អេហ្សីបក៏បានយល់ព្រមបើកច្រកសមុទ្រទីរ៉ានឡើងវិញ ដើម្បីឲ្យនាវាអ៊ីស្រាអែលអាចចរាចរវិញបាន ដែលត្រូវបានខ្ទប់មិនឲ្យឆ្លងកាត់ជាហេតុនាំឲ្យផ្ទុះវិបត្តិព្រែកជីកស៊ុយអេ។ ជាលទ្ធផល ព្រំដែនរវាងអេហ្សីប និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែស្ថិតក្នុងសភាពស្ងប់ស្ងាត់មួយរយៈពេល។

ក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៩៥៦ តំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាបានត្រឡប់ទៅរកអតុល្យភាពដោយគ្មានដំណោះស្រាយណាមួយអាចបញ្ចៀសនូវជម្លោះ ដែលញាំញីនៅក្នុងតំបន់បានឡើយ។ នៅពេលលនោះ ពុំមានរដ្ឋអារ៉ាប់ណាមួយបានទទួលស្គាល់អ៊ីស្រាអែលទេ។ ប្រទេសស៊ីរី បានចូលរួមជាមួយប្លុកសូវៀត ចាប់ផ្ដើមវាយប្រហារសង្គ្រាមឈ្លបលើអ៊ីស្រាអែលនៅដើមទសវត្សឆ្នាំ ១៩៦០ ជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមរំដោះប្រជាជន ។

សហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហភាពអឺរុបយល់ឃើញថា គ្រាប់បែកបរមាណូជាយថាហេតុរបស់អៀរ៉ង់នឹងបង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ សម្រាប់ភូមិភាគដើមបូព៌ា និងសម្រាប់ពិភពលោកទាំង មូល។ បណ្តាបស្ចិមប្រទេសទាំងនេះភ័យជំនួសអ៊ីស្រាអែល ពីព្រោះប្រធានាធិបតីអៀរ៉ង់ Mahmoud Ahmadinejad បានប្រកាសហើយប្រកាសទៀតថា ត្រូវតែកំទេចអ៊ីស្រាអែលនិង លុបបំបាត់អ៊ីស្រាអែលចេញពីផែនទីពិភពលោក។ ការពិត មិនមែនជាលើកទីមួយទេដែល មានលេចឮពាក្យសំដីកោងកាចបែបនេះពីសំណាក់ថ្នាក់ដឹកនាំអៀរ៉ង់។ នៅក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ ប្រមុខសាសនានៃប្រទេសអៀរ៉ង់ Ayatollah Khomeiny ក៍ធ្លាប់បានប្រកាសបែបនេះដែរ។

នៅក្នុងទសវត្សរ៍ទី៥០ វរសេនីយឯក ណាស្សែរ(Nasser) អ្នកគ្រប់គ្រងប្រទេស Egypteសម័យនោះ ក៏ធ្លាប់បានថ្លែងដែរថាត្រូវតែលុបបំបាត់អ៊ីស្រាអែលចេញពីផែនទី ពិភពលោក។

មែនទែនទៅ ទោះជា អៀរ៉ង់មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ក៏ អៀរ៉ង់មិនឆ្គួតរហូតដល់ទៅហ៊ានប្រើ អាវុធប្រល័យលោកនេះ ដើម្បីវាយប្រហារទៅលើ អ៊ីស្រាអែលដែរ។ អ្នកណាក៏យល់ដែរថា គ្រាប់បែកបរមាណូ មិនមែនជាអាវុធសម្រាប់វាយប្រហារទេ តែសម្រាប់ឃាត់កុំឲ្យប្រទេសសត្រូវវាយប្រហារមកលើខ្លួន។ ម៉្លោះហើយបើអៀរ៉ង់ហ៊ានប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរវាយ ប្រហារទៅលើអ៊ីស្រាអែល អៀរ៉ង់ខ្លួនឯងក៏នឹងច្បាស់ជារលាយដែរ ដ្បិតអ៊ីស្រាអែលក៏មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដូចគ្នាដែរ។

និយាយរួម អៀរ៉ង់ក៏អាចនឹងក្លាយទៅជាមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរមួយ ដែលចេះទទួលខុសត្រូវដូចប៉ាគីស្តង់ឬអ៊ីស្រាអែលដែរ។

ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា ប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល

ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដើមបូព៌ា ប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល[កែប្រែ]

សង្គ្រាមធំៗរវាងអ៊ីស្រាអែលនិងបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ ដោយសារការបង្កើតរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល[កែប្រែ]

រូបភាពសង្រ្គាម Kippour ឆ្នំា ១៩៧៣ រវាងអ៊ីស្រាអែល និងបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ © Reuters

នៅថ្ងៃទី១៥ឧសភាឆ្នាំ១៩៤៨ ពោលគឺមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ក្រោយការចាប់បដិសន្ធិឡើងនៃរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល(Israël) ប្រទេសអេហ្ស៊ីប(Egypte) ស៊ីរី(Syrie) ត្រង់ហ្ស័រដានី(Transjordanie) អៀរ៉ាក់(Irak)និងលីបង់(Liban) បានប្រកាសសង្គ្រាមប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែល និងបានវាយលុក ទៅលើរដ្ឋថ្មីថ្មោងមួយនេះ។ គោលដៅរបស់បណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងនេះ គឺកំទេចអ៊ីស្រាអែល និងលុបបំបាត់ប្រទេសនេះ ចេញពីផែនទីនៃភូមិភាគដើមបូព៌ា។ ក៏ប៉ុន្តែ ពួកគេបានច្បាំងចាញ់អ៊ីស្រាអែល ហើយសង្គ្រាមបានរលត់បាត់ទៅវិញ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៤៩។ តាំងពីពេលនោះមក បណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់ បានខិតខំបង្កើតនិងពង្រឹងទ័ព ដេករង់ចាំថ្ងៃសងសឹកអ៊ីស្រាអែលវិញ។

បណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ ត្រូវរង់ចាំរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៤ មុននឹងហ៊ានចេញមុខរករឿងអ៊ីស្រាអែលសាជាថ្មី។ កាលណោះ ប្រទេសអេហ្ស៊ីប ក្រោមការដឹកនាំរបស់វរសេនីយឯក ណាស្សែរ(Nasser) បានប្រឹងប្រែងចងសម្ព័ន្ធភាពយោធាជាមួយបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ជិតខាង។ គោលដៅ គឺឡោមព័ទ្ធនិងច្របាច់កអ៊ីស្រាអែល។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅទីបំផុត គឺអ៊ីស្រាអែល ទេតើដែលបានធ្វើការវាយប្រហារមុន។ កាលណោះ គឺនៅខែមិថុនាឆ្នាំ១៩៦៧ កងទ័ពអ៊ីស្រាអែលបានវាយកំទេចកងកម្លាំងរបស់អេហ្ស៊ីប ស៊ីរី និងហ្ស័រដានី ដោយបានប្រើពេលតែប្រាំមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ។ សង្គ្រាមដ៏លឿនរហ័សដូចផ្លេកបន្ទោរនេះ ត្រូវបានគេហៅថា សង្គ្រាមប្រាំមួយថ្ងៃ។ បរាជ័យជាលើកទីពីរនេះ បានធ្វើអោយបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់កាន់តែអាម៉ាស់មុខ និងកាន់តែចង់សងសឹកអ៊ីស្រាអែលខ្លាំងឡើងៗ។

នៅឆ្នាំ១៩៧០ ជាថ្មីម្តងទៀត ប្រទេសEgypte ដែលកាលណោះឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់លោកសាដាត់ (Sadate) បានផ្តើមពង្រឹងទ័ពរបស់ខ្លួនឡើងវិញ ដោយមានការជួយជ្រោមជ្រែងពីសំណាក់សហភាពសូវៀត។ បីឆ្នាំក្រោយមក គឺនៅខែតុលាឆ្នាំ១៩៧៣ ជួនចំថ្ងៃបុណ្យរបស់ជនជាតិJuif ឈ្មោះបុណ្យយ៉ូមគីបពួរ(Yom Kippour) កងទ័ពEgypte និងកងទ័ពSyrie បានពួតដៃគ្នាវាយប្រហារទៅលើប្រទេសIsraël។ ក៏ប៉ុន្តែ ដូចពេលមុនៗដែរ Israëlបានទទួលជ័យជំនះក្នុងសង្គ្រាមថ្មីនេះ សង្គ្រាមដែលគេហៅថា សង្គ្រាមYom Kippour។

សង្គ្រាមបីលើកបន្តបន្ទាប់គ្នានេះ រវាងអ៊ីស្រាអែលនិងបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ ដែលបានផ្ទុះឡើងដោយសារតែការបង្កើតរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល បាននាំមកនូវផលវិបាកសែនធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួន។

ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរទីមួយ គឺការក្រឡាប់ចាក់នៃភូមិសាស្រ្តនយោបាយរបស់ភូមិភាគដើមបូព៌ា។ ក្រោយសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៤៩ ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលបានពង្រីកទឹកដីរបស់ខ្លួននៅប៉ាលេស្ទីន ពី៥៥%ទៅ៧៨%។ ក្រោយសង្គ្រាមYom Kippour នៅឆ្នាំ១៩៧៣ អ៊ីស្រាអែល បានកាន់កាប់ដែនដីប៉ាលេស្ទីនទាំងស្រុង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រោយសង្គ្រាមប្រាំមួយថ្ងៃ នៅឆ្នាំ១៩៦៧ អ៊ីស្រាអែល បានលេបយកដែនដីហ្គោឡង់(Golan)នៃប្រទេសស៊ីរី និងដែនដីស៊ីណៃ(Sinaï)នៃប្រទេសអេហ្ស៊ីប។

ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរទីពីរនៃសង្គ្រាមបន្តបន្ទាប់គ្នាទាំងអស់នេះ គឺទុក្ខវេទនារបស់ប្រជាជនអារ៉ាប់ប៉ាលេស្ទីន ជាង៧០០០០០នាក់ដែលបានបាត់បង់អស់ទឹកដី និងបានក្លាយជាជនភៀសខ្លួនចេញទៅរស់នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសជិតខាង ដូចជានៅស៊ីរី អេហ្ស៊ីប និង លីបង់។ ចំណែកជាង២០០០០០នាក់ទៀត បន្តរស់នៅក្នុងដែនដីប៉ាលេស្ទីន កាន់កាប់ដោយអ៊ីស្រាអែល ដូចជានៅហ្កាហ្សា(Gaza) និងអេប្រុង(Hébron)ជាដើម។ បណ្តើរៗ ជនភៀសខ្លួនប៉ាលេស្ទីន បានពួតដៃគ្នាបង្កើតចលនាតស៊ូមួយ ដែលនៅឆ្នាំ១៩៦៤ បានក្លាយជាអង្គការរំដោះប៉ាលេស្ទីន ហៅកាត់ថាOLP។

ផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរទីបីនៃសង្គ្រាមបន្តបន្ទាប់គ្នារវាងអ៊ីស្រាអែល និងបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ គឺការបង្កអោយមានសង្គ្រាមស៊ីវិលកើតឡើងនៅប្រទេសលីបង់។ នៅដើមទសវត្សរ៍ទី៧០ តំបន់ប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រទេសលីបង់ បានក្លាយជាជំរំជនភៀសខ្លួនប៉ាលេស្ទីនធំជាងគេ ដោយសារតែប្រទេសស៊ីរី និងហ្ស័រដានីបានរុញច្រានជនភៀសខ្លួនប៉ាលេស្ទីនចេញពីប្រទេសពួកគេ ហើយបានសម្រេចបិទច្រកព្រំដែន ជាហេតុបានជម្រុញអោយជនភៀសខ្លួនទាំងនោះរុលចូលទៅក្នុងទឹកដី លីបង់។ ចូលដល់ទឹកដីលីបង់ ហើយ ជនភៀសខ្លួនប៉ាលេស្ទីន ដែលជាអ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម បានទៅចូលដៃជាមួយសហគមន៍អ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម និងបានផ្តើមទាស់ទែងជាមួយសហគមន៍អ្នកកាន់គ្រិស្តសាសនានៅក្នុង ប្រទេសនោះ។ សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅលីបង់បានផ្ទុះឡើង នៅខែមេសាឆ្នាំ១៩៧៥។

នៅឆ្នាំ១៩៧៦ ប្រទេសស៊ីរី ដែលបារម្ភខ្លាចសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅលីបង់ រាលដាលចូលមកដល់ប្រទេសគេ បានបញ្ជូនទ័ពចូលទៅធ្វើអន្តរាគមន៍នៅក្នុងប្រទេសលីបង់ ដើម្បីរៀបចំអោយមានសណ្តាប់ធ្នាប់ឡើងវិញ។ ចាប់ពីពេលនោះមក អនាធិបតេយ្យបានគ្របដណ្តប់ទៅលើប្រទេសលីបង់ទាំងមូល។ កងទ័ពស៊ីរី បានកាន់កាប់ដីមួយភាគធំ នៅប៉ែកខាងជើងនៃប្រទេសលីបង់។ ជនភៀសខ្លួនប៉ាលេស្ទីនវិញបានកាន់កាប់ប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រទេស និងសង្កាត់មួយចំនួននៃរដ្ឋធានីបីរូត(Beyrouth)។ ធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះទៅទៀត ពួកអ្នកកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម និងពួកអ្នកកាន់គ្រិស្តសាសនាបានប្រយុទ្ធគ្នារៀងរាល់ថ្ងៃ នៅក្នុងទីក្រុង។ នៅឆ្នាំ១៩៧៨ ដោយខ្លាចសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅលីបង់ ប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខរបស់ប្រទេសខ្លួន កងទ័ពអ៊ីស្រាអែលបានចូលកាន់កាប់ប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រទេសលីបង់។ បួនឆ្នាំក្រោយមកទៀត គឺនៅឆ្នាំ១៩៨២ អ៊ីស្រាអែលបានសម្រេចធ្វើប្រតិបត្តិការយោធាមួយយ៉ាងធំ នៅលីបង់ ប្រតិបត្តិការដែលគេហៅថា ប្រតិបត្តិការសន្តិភាពហ្កាលីឡេ(Galilée)។

គោលដៅរបស់អ៊ីស្រាអែល គឺការពារសន្តិសុខនៃប្រទេសគេ ដោយរុញច្រានជនភៀសខ្លួនប៉ាលេស្ទីន ទៅអោយឆ្ងាយពីព្រំដែនរវាងអ៊ីស្រាអែល និងលីបង់។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រោយមកទៀត ក្រោមការគាបសង្កត់របស់សហគមន៍អន្តរជាតិ កងទ័ពIអ៊ីស្រាអែលបានដកខ្លួនចេញពីលីបង់វិញ ដោយទុកចោលប្រទេសនេះអោយឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងសឹងផ្តាច់មុខ របស់កងទ័ពស៊ីរី។

ចាប់ពីដើមទសវត្សរ៍ទី៨០មក អធិករណ៍រវាងបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់និងអ៊ីស្រាអែល ក្លាយទៅជាជម្លោះផ្ទាល់តែម្តងរវាងប៉ាលេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល ពីព្រោះបណ្តាប្រទេសអារ៉ាបក្នុងតំបន់ បានដកខ្លួនចេញបណ្តើរៗ ដោយលែងចង់ជួយឈឺឆ្អាលខ្លាំងដូចមុនទៀតហើយ បញ្ហារបស់ប្រជាជនអារ៉ាប់នៅប៉ាលេស្ទីន។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង ប្រទេសអេហ្ស៊ីប ដែលជាអ្នកនាំអាទិ៍បង្កសង្គ្រាមពីរលើកប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែលបាន ចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពមួយជាមួយIអ៊ីស្រាអែល នៅឆ្នាំ១៩៧៩។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងដែរ ប្រទេសលីបង់ បានបណ្តេញលោកYasser Arafat ប្រធានអង្គការរំដោះប៉ាលេស្ទីន OLP ចេញពីទីក្រុងBeyrouth នៅឆ្នាំ១៩៨២។

គឺនៅក្នុងបរិបទបែបនេះហើយ ដែលនៅខែធ្នូឆ្នាំ១៩៨៧ អធិករណ៍បានកើតចេញពីក្នុងមកវិញ ចេញពីដែនដីប៉ាលេស្ទីនដែលកាន់កាប់ដោយអ៊ីស្រាអែល ដូចជានៅGazaជាដើម។ នៅទីនោះ ប្រជាជនអារ៉ាប់បានយកដុំថ្មមកធ្វើជាអាវុធ ដើម្បីងើបបះបោរប្រឆាំងនឹងកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល។ គឺជាការផ្តើមឡើងនៃអ្វីដែលគេហៅថាIntifada ឬសង្គ្រាមចោលដុំថ្ម៕

ប៉ុន្តែជាអកុសល ជនជាតិជ្វីបត្រូវទទួលរងគ្រោះយ៉ាងដំណំ នៅទ្វីបអឺរ៉ុបជាពិសេស ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដោយសារ «អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ -genocide» ដែលប្រព្រឹត្តឡើងដោយក្រុមហ្វាស៊ីសនិយម (fascism) របស់លោកអ៊ីទ្លែ (Hitler)។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ (World War II) រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានដឹកជញ្ជូនជនជាតិជ្វីប ឲ្យវិលមកកាន់ទឹកដីកំណើតរបស់ដូនតាគេវិញ (មាតុភូមិនិវត្តន៍ -repatriation) នៅប្រទេសអ៊ីស្រាអែលសព្វថ្ងៃ។

…លោក Benjamin Netanyahu ៖ អ៊ីស្រាអែលនឹងតាមប្រមាញ់មេដឹកនាំហាម៉ាសទាំងអស់…

មូលហេតុដែលអង់គ្លេសដឹកជនជាតិជ្វីបទៅស្រុកកំណើតវិញ ព្រោះគេយល់ថាប្រសិនបើទុកឲ្យជនជាតិជ្វីបដើររសាត់អណ្ដែត និងផ្ញើខ្លួននៅស្រុកគេ ហាក់ដូចជាមិនសម និងប្រឈមនឹងហានិភ័យ ព្រោះគ្រាន់តែត្រូវក្រុមលោកអ៊ីទ្លែសម្លាប់អស់ជាង៦លាននាក់រួចជាស្រេច។ ដូចនេះ អ្នកនៅសេសសល់ គេគួរមានទឹកដីរបស់គេត្រឹមត្រូវ ទោះជាយកទៅដាក់លើវាលខ្សាច់យ៉ាងណាក៏ប្រសើរជាងដើរជ្រកកោនស្រុកគេ។

ពេលដឹកមកដល់ដំបូង ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលកាលណោះជាវាលខ្សាច់សុទ្ធសាធគ្មានអ្វីទាំងអស់ រហូតដល់មជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិគ្រវីក្បាលថាការដឹកជញ្ជូនមនុស្សទៅរស់លើវាលខ្សាច់បែបនេះពិតជាមិនសមទេ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ដោយសារប្រជាពលរដ្ឋជ្វីប (jew) (ឬ អ៊ីស្រាអែល) គេប្រើការគិតពិចារណាដើម្បីរិះរកដំណោះស្រាយសម្រាប់បញ្ហាដែលគេប្រឈមចំពោះមុខ រហូតដល់ប្រទេសគេរីកចម្រើន មកទល់សព្វថ្ងៃ។

…Ban Ki-moon ៖ ការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលលើសាលារៀននៅហ្កាហ្សាជាអំពើអមនុស្សធម៌…

ខាងក្រោមនេះជាបទវិភាគរបស់អ្នកជំនាញស្ដីពីកត្តានានា ឬធាតុផ្សំ ដែលនាំឲ្យប្រទេសអ៊ីស្រាអែលមានសក្ដានុពលខ្លាំងខាងវិស័យការពារជាតិ រហូតដល់មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការពារខ្លួនឯងទប់ទល់នឹងបច្ចាមិត្ត ខណៈដែលខ្លួនមានប្រជាពលរដ្ឋត្រឹមតែជាង ៧ លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ។ អត្ថបទនេះគ្មានគោលដៅអួតប្រទេសណា បង្អាប់ប្រទេសណាទេ គ្រាន់តែទុកជាការស្វែងយល់។

១-ថ្នាក់ដឹកនាំក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋរបស់អ៊ីស្រាអែលដឹងច្បាស់ថាប្រទេសអ៊ីស្រាអែលមានសត្រូវជុំទិស ព័ទ្ធជុំវិញខ្លួន ប្រសិនបើមិនខំប្រឹងឲ្យបានខ្លាំងក្លាទេ មុខតែត្រូវគេជាន់ពន្លិចមិនខាន ព្រោះប្រទេសក្បែរខាងប្រសិនបើគេព្រួតគ្នាវាយតែអ៊ីស្រាអែលមួយ ប្រាកដជាពិបាកទប់ទល់ បើមិនខំពង្រឹងសមត្ថភាពខ្លួនឯងឲ្យបានខ្លាំងក្លាទេ (ប្រជាពលរដ្ឋនៅមជ្ឈិមបូព៌ា មានចំនួនលើសអ៊ីស្រាអែល ៥០ ដង)។ ម៉្យាងទៀត ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលមានឯកភាពផ្ទៃក្នុុងជាតិ (national unity) ព្រោះឯកភាពផ្ទៃក្នុុងជាតិនេះជាកត្តាសំខាន់ណាស់ ប្រទេសមួយ តែកាលណាគ្មានឯកភាពផ្ទៃក្នុងជាតិ និងគ្មានមាគានយោបាយត្រឹមត្រូវហើយ មុខតែដើរធាក់ថយលើគ្រប់វិស័យ។

ប្រទេសជិតខាង គេមានធនធានធម្មជាតិ(ប្រេងឆៅ) យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ងាកមកអ៊ីស្រាអែលគ្មានអ្វីសោះ។ ដូចនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ីស្រាអែលសម្លឹងឃើញផ្លូវមួយអាចដើរទៅបាន គឺអភិវឌ្ឍផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាឲ្យបានរីកចម្រើនខ្ពស់ ពោលគឺវ៉ាដាច់ឆ្ងាយពីប្រទេសនានាក្នុងតំបន់។ អ៊ីស្រាអែលចំណាយ ៥% នៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក (Gross Domesic Product -GDP) ដើម្បីបោះទុនលើផ្នែក «ស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍ -Researcdh and Development -R&D» ដែលជាអត្រាមួយខ្ពស់ដាច់គេ វ៉ាដាច់ទាំងប្រទេសជប៉ុនទៅទៀត ខាងចំណាយថវិកាជាតិដើម្បីអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា។

…អាមេរិកអនុម័តថវិកា ២២៥លានដុល្លារសម្រាប់ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលនៅអ៊ីស្រាអែល…

៣-ទាហានអ៊ីស្រាអែល មុននឹងចាត់បញ្ចូលក្នុងជួរកងទ័ពជាតិ សុទ្ធតែបានឆ្លងកាត់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលយុទ្ធសាស្ត្រយោធាយ៉ាងល្អិតល្អន់បំផុត និងឆ្លងកាត់គណៈកម្មការវាយតម្លៃគុណភាព និងម៉្យាងទៀត ពួកគេត្រូវបានបំពាក់បំប៉នទាំងស្មារតីនិងសម្ភារៈ ឲ្យស្រឡាញ់ជាតិមាតុភូមិរបស់គេ ពោលគឺគេស៊ូស្លាប់ខ្លួន កុំឲ្យតែស្លាប់ជាតិ។ ទាហានអ៊ីស្រាអែលត្រូវបានតម្រូវឲ្យត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធជាប្រចាំ ព្រោះវិស័យការពារជាតិជាចំណុចស្លាប់រស់របស់អ៊ីស្រាអែល។ កុមារតាំងពីរៀននៅថ្នាក់បឋមសិក្សា ត្រូវថ្នាក់ដឹកនាំគេបណ្ដុះស្មារតីឲ្យស្រឡាញ់ជាតិមាតុភូមិ និងហ៊ានលះបង់។

…អ៊ីស្រាអែលរកឃើញបច្ចេកវិទ្យាអាគុយរថយន្តពិសេស សាកម្ដងជិះបានជាង ១៧០០គីឡូម៉ែត្រ!…

៥-ភ្នាក់ងារចារកម្មរបស់អ៊ីស្រាអែលស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមចារកម្មកំពូលក្នុងពិភពលោក ដូចនេះព័ត៌មានផ្សេងៗ រដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលក្ដាប់បានស្ទើរតែទាំងអស់។ ព័ត៌មានជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសនីមួយៗ ដើម្បីដើរឲ្យទាន់សម័យកាល និងសភាពការណ៍វិវត្ត និងត្រៀមខ្លួនស្រេចបាច់សម្រាប់ដោះស្រាយស្ថានការណ៍ក្នុងគ្រាបន្ទាល់៕

…ប្រជាជនប៉ាឡេស្ទីនស្លាប់ជាង ១ពាន់នាក់ ខណៈអ៊ីស្រាអែលមិនទទួលសំណើឈប់បាញ់…

ទិន្នន័យសង្ខេបអំពីវិស័យការពារជាតិអ៊ីស្រអែល

ប្រជាពលរដ្ឋសរុប ជាង ៧,៧ លាននាក់ – ថវិកាជាតិសម្រាប់ចំណាយលើវិស័យការពារជាតិ១៥ ពាន់លានដុល្លារ

កងទ័ពរៀបរយ ជាង១៧ម៉ឺននាក់ – កងទ័ពបម្រុង ជាង៤៤ ម៉ឺននាក់

កម្លាំងទ័ពជើងគោក: រថក្រោះ ៣៨៧០ គ្រឿង – រថពាសដែក ៩៤៣៦ គ្រឿង – កាំភ្លើងធំ ៣៥០ ដើម – ជើងទម្របាញ់កាំជ្រួចហ្វូង ៨៨ គ្រឿង

កម្លាំងទ័ពអាកាស: យន្តហោះសរុប ៦៨០ គ្រឿង – យន្តហោះប្រដេញ ២៤៣ គ្រឿង – យន្តហោះប្រយុទ្ធ ២៤៣ គ្រឿង – យន្តហោះដឹកជញ្ជូន ៩៨ គ្រឿង -ឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រយុទ្ធ ៤៨ គ្រឿង

កម្លាំងទ័ពជើងទឹក: នាវាសរុប ១១០ គ្រឿង – នាវាពិឃាត ៣ គ្រឿង– នាវាមុជទឹក ១៤ គ្រឿង (អ៊ីស្រាអែលពង្រឹងខ្លាំងលើកម្លាំងទ័ពជើងអាកាស និងជើងគោក ជាពិសេសជើងអាកាស ដូចនេះ ទ័ពជើងទឹកជាកត្តាបន្ទាប់បន្សំ ព្រោះព្រំដែនហ៊ុំព័ទ្ធដោយដីគោក)

សូមអស់លោកអ្នករង់ចាំតាមដាននៅលើគេហទំព័រ TheBNEWS នូវប្រវត្តិពិស្ដាររបស់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល និងចំណុចខ្លាំងរបស់ប្រទេសនេះលើវិស័យជាច្រើន នៅពេលខាងមុខ)។

ទ័ពអាកាសអ៊ីស្រាអែលខ្លាំងជាប់លំដាប់លេខ៣ ក្នុងលោក តើមកពីមូលហេតុអ្វី?

នៅលើផែនទីពិភពលោកអ៊ីស្រាអែលជាគ្រាន់តែជាប្រទេសដ៏តូចមួយនៅតំបន់អាស៊ីបូព៌ាដែលមានផ្ទៃដឺត្រឹមតែ២០,៧៧០គីឡូម៉ែត្រក្រឡាប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាជារឿងដ៏គួរភ្ញាក់ផ្អើល នៅពេលដែលពិភពលោកដឹងថា ប្រទេសនេះជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ខ្លាំងជាងគេបំផុតមួយ និងជាមហាអំណាចប្រចាំតំបន់នោះ។

ចាប់ពីបាតដៃទទេស្អាតក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ អ៊ីស្រាអែលដែលមានជនជាតិដើមជាជនជាតិជ្វីបនោះ បានខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់បច្ចុប្បន្នប្រទេសនេះ បានធ្វើឲ្យពិភពលោកឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា ខ្លួនពិតជាខ្លាំងដែលមិនអាចមានអ្នកណាមួយនៅក្នុងតំបន់អាចប្រៀបផ្ទឹមបានឡើយ ពោលគឺខ្លាំងគ្រប់វិស័យធំៗ ទាំងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងយោធា។

ចំណាំ ជនជាតិជ្វីប ជាអម្បូរដើមរបស់អ៊ីស្រាអែល ជាជាតិសាសន៍ដែលមានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ និងពូកែអនុវត្ត ព្រមទាំងហានប្រថុយក្នុងជីវិតជាក់ស្ដែង។ អ្វីដែលជនជាតិដទៃមិនអាចធ្វើបាន ជនជាតិជ្វីប ឬអ៊ីស្រាអែលអាចធ្វើបាន (នេះជាចំណុចខ្លាំង)។ ជនជាតិជ្វីបធ្លាប់រងគ្រោះស្ទើរផុតពូជ នៅទ្វីបអឺរ៉ុបក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដោយសារ «អំពើប្រល័យពូជសាសន៍» ក្រោមរបបផាស៊ីលរបស់អ៊ីទ្លែ។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ជនជាតិនេះត្រូវបានមើលថែដោយអង់គ្លេស ហើយក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៤៦ ពួកគេត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបញ្ជូនឲ្យវិលមកកាន់ទឹកដីកំណើត គឺនៅប្រទេសអ៊ីស្រាអែលនេះឯង។ បច្ចុប្បន្នអ៊ីស្រាអែលមានប្រជាជន៨.២លាននាក់។

បើនិយាយដល់វិស័យយោធា អ៊ីស្រាអែល ជាប្រទេសដែលមានការរីកចម្រើនបំផុតដែលមិនមានឡើយប្រទេសក្នុងតំបន់អាចប្រៀបបាន។ បច្ចុប្បន្នវិស័យយោធាអ៊ីស្រាអែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១១ ជាវិស័យយោធាដែលខ្លាំងជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោក លើសពីនេះទៅទៀត បើគិតតែទៅលើវិស័យទ័ពអាកាសវិញ អ៊ីស្រាអែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ខ្លាំងជាងគេបំផុតបន្ទាប់ពីអាមេរិក និង រុស្ស៊ី ខណៈដែលចិនឈនៅចំណាត់ថ្នាក់៥ឯណោះ។

តើកត្តាអ្វីខ្លះ ដែលធ្វើឲ្យអ៊ីស្រាអែលមានថ្ងៃនេះ? (មានវិស័យយោធាអាកាសខ្លាំងកម្រិតនេះ)

សូមអានទឡ្ហីករណ៍ខាងក្រោម លោកអ្នកនឹងដឹងពីមូលហេតុនេះ ៖

១. បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ អ៊ីស្រាអែលបានយកចិត្តទុកដាក់ដំបូងគេលើការផលិតគ្រឿង សស្ត្រាវុធ និងសម្ភារៈសឹក ព្រោះវិស័យការពារជាតិរបស់អ៊ីស្រាអែលនៅមានកម្លាំងគួរសមដែរ។ ចាប់បើកក្បាលដំបូង គេមើលដល់វិស័យទ័ពអាកាសនេះឯង ដោយគេចាប់ផលិតផលយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកដំបូងគេ។ រួចទើបគេចាប់ក្រឡេកមើលដល់យោធាជើងគោក និងជើងទឹក ដោយគេចាប់ផលិតរថក្រោះ អាវុធធន់ធ្ងន់ និងស្រាល សម្ភារៈអគ្គិសនីយោធា នាវាមុជទឹក រហូតឈានដល់បរមាណូផងដែរ។

២. អ៊ីស្រាអែលបានចំណាយថវិកាជាតិច្រើនណាស់លើវិស័យយោធា ពោលគឺដល់ទៅ១៥ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយជាង៣៥% នៃថវិកានេះ គឺបានទៅលើទ័ពអាកាស។ ដូចនេះ ហើយជាទ័ពអាកាសអ៊ីស្រាអែលសុទ្ធតែបំពាក់បរិក្ខារទំនើបបំផុតដែលប្រទេសដទៃមួយចំនួនមិនមាន។

៣. សង្គ្រាមលោកលើកទី២ជាមេរៀនសំខាន់សម្រាប់ អ៊ីស្រាអែល ដូច្នេះហើយបានជាជនជាតិនេះ ពូកែបណ្ដុះគំនិតឲ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយរបស់ខ្លួនមានទឹកចិត្តស្នេហាជាតិពុះកញ្ជ្រោលខ្លាំង ហើយកូនចៅគេពេញចិត្តចូលធ្វើទាហាន និងប្ដេជ្ញាការពារជាតិខ្លួនមិនរាថយឡើយ (កូនចៅអ៊ីស្រាអែលស្រលាញ់វិស័យយោធាអាកាស)។ កុមារអ៊ីស្រាអែលដែលរៀននៅបឋមសិក្សា ត្រូវបានបណ្ដុះបណ្ដាលគំនិតជាតិនិយមយ៉ាងខ្លាំង។

៤. វប្បធម៌រហ័សរហួន និងភាពហ៊ានប្រថុយប្រថានច្រើនរបស់ប្រជាជនអ៊ីស្រាអែល បូករួមទាំងភាពឈ្លាសវៃ ច្នៃប្រឌិត និងទឹកចិត្តស្នេហាជាតិមោះមុតផង សុទ្ធតែជាទម្រង់គ្រោងដែលធ្វើឲ្យវិស័យយោធានិងការពារជាតិខ្លាំងមិនអាចបំបែកបាន។ ភាគច្រើននៃប្រជាជនអ៊ីស្រាអែល យើងអាចនិយាយបានថា មានបទពិសោធន៍សឹក ជាពិសេសផ្នែកអាកាស។

៥. អ៊ីស្រាអែលស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសកំពូលរបស់ពិភពលោក ដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយលើវិស័យទ័ពអាកាសរបស់ខ្លួន ហើយប្រព័ន្ធផ្កាយរណបអ៊ីស្រាអែលជួនឲ្យវិស័យនេះហក់លោតឡើងខ្ពស់បំផុត ខណៈដែលសមត្ថភាពកងទ័ពអាកាសអ៊ីស្រាអែលខ្លាំងមិនមែនត្រឹមតែប្រយុទ្ធ តែខ្លាំងលើបច្ចេកទេសផងដែរ។

សូមបញ្ជាក់៖ អ៊ីស្រាអែលមានទ័ពអាកាសសកម្ម ៣៤,០០០នាក់, ទ័ពអាកាសបម្រុង៥៥,០០០នាក់, យន្តហោះចម្បាំងសរុប៧៣៦គ្រឿង– យន្តហោះប្រយុទ្ធ៣៩៥ គ្រឿង, យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់ល្បឿនលឿន២៥គ្រឿង, យន្តហោះបាញ់ល្បឿនលឿន៨គ្រឿង, យន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកប្រភេទ Drone ១៨គ្រឿង, យន្តហោះដឹកជញ្ជូន៥៤គ្រឿង, យន្តហោះដឹកប្រេង១៦គ្រឿង, យន្តហោះបង្វឹក៦៦គ្រឿង, ឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រយុទ្ធ១៣៨ គ្រឿង, និងមានមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសចំនួន១៤កន្លែង។

អ៊ីស្រាអែលអភិវឌ្ឍពីបាតដៃទទេ ក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច និងយោធាទី១១លើលោក កត្តាអ្វីធ្វើឱ្យប្រទេសតូចមួយនេះខ្លាំងបែបនេះ?

ចេញផ្សាយនា ច័ន្ទ, 01 កញ្ញា 2014 15:59

និពន្ធដោយ thebnews

ជនជាតិជ្វីប ដែលជាអម្បូរដើមរបស់អ៊ីស្រាអែល ជាជាតិសាសន៍ដែលពូកែប្រើគំនិតត្រេះរិះពិចារណា និងអនុវត្តក្នុងជីវិតជាក់ស្ដែង។ អ្វីដែលជនជាតិទូទៅមិនអាចធ្វើកើត ជនជាតិជ្វីប ឬអ៊ីស្រាអែលអាចធ្វើកើត នេះជាការពិត។

ប៉ុន្តែជាអកុសល ជនជាតិជ្វីបត្រូវទទួលរងគ្រោះយ៉ាងដំណំ នៅទ្វីបអឺរ៉ុបជាពិសេស ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដោយសារ «អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ -genocide» ដែលប្រព្រឹត្តឡើងដោយក្រុមហ្វាស៊ីសនិយម (fascism) របស់លោកអ៊ីទ្លែ (Hitler)។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ (World War II) រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានដឹកជញ្ជូនជនជាតិជ្វីប ឲ្យវិលមកកាន់ទឹកដីកំណើតរបស់ដូនតាគេវិញ (មាតុភូមិនិវត្តន៍ -repatriation) នៅប្រទេសអ៊ីស្រាអែលសព្វថ្ងៃ។

២-ប្រទេសអ៊ីស្រាអែលបង្វែរមុខព្រួញរបស់ខ្លួនទៅលើការផលិតគ្រឿង សាស្ត្រាវុធ និងសម្ភារៈសឹកព្រោះវិស័យការពារជាតិរបស់អ៊ីស្រាអែលខ្លាំងស្រាប់ ពោលគឺខ្លាំងដល់កម្រិតកំពូលតែម្ដងលើផលិតផលយន្តហោះបញ្ជាពីចម្ងាយ (Unmanned aerial vehicle) រថក្រោះ (tank) បរិក្ខារអគ្គិសនីក្នុងវិស័យយោធា អាវុធធុនស្រាល (light arms)។ ដូចនេះ នៅពេលអ៊ីស្រាអែលលក់ផលិតផលទាំងអស់នេះទៅក្រៅស្រុក អ៊ីស្រាអែលអាចទិញចូលនូវទំនិញណាដែលខ្លួនអាចផលិតបានដែរ តែមិនទាន់ល្អផ្ដាច់គេ ដូចនេះអ៊ីស្រាអែលទិញចូលផលិតផលទាំងនោះចូលដូចជាយន្តហោះចម្បាំង កាំភ្លើងធំ និងអាវុធយុទ្ធភណ្ឌដទៃទៀត។

៣-ទាហានអ៊ីស្រាអែល មុននឹងចាត់បញ្ចូលក្នុងជួរកងទ័ពជាតិ សុទ្ធតែបានឆ្លងកាត់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលយុទ្ធសាស្ត្រយោធាយ៉ាងល្អិត ល្អន់បំផុត និងឆ្លងកាត់គណៈកម្មការវាយតម្លៃគុណភាព និងម៉្យាងទៀត ពួកគេត្រូវបានបំពាក់បំប៉នទាំងស្មារតីនិងសម្ភារៈ ឲ្យស្រឡាញ់ជាតិមាតុភូមិរបស់គេ ពោលគឺគេស៊ូស្លាប់ខ្លួន កុំឲ្យតែស្លាប់ជាតិ។ ទាហានអ៊ីស្រាអែលត្រូវបានតម្រូវឲ្យត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធជាប្រចាំ ព្រោះវិស័យការពារជាតិជាចំណុចស្លាប់រស់របស់អ៊ីស្រាអែល។ កុមារតាំងពីរៀននៅថ្នាក់បឋមសិក្សា ត្រូវថ្នាក់ដឹកនាំគេបណ្ដុះស្មារតីឲ្យស្រឡាញ់ជាតិមាតុភូមិ និងហ៊ានលះបង់។

៤-អ៊ីស្រាអែលប្រើការគិតល្អិតល្អន់ និងឈ្លាសវៃក្នុងការកែច្នៃយុទ្ធសាស្ត្រយោធាថ្មីៗ និងទំនើបជានិច្ច (ទំនើបកម្មលើវិស័យយោធា និងការពារជាតិ) ហើយអ្វីដែលគេប្រឈមនៅចំពោះមុខ គេរិះរកវិធីដោះស្រាយឲ្យទាល់តែចេញ ទោះបីប្រទេសផ្សេងមិនអាចធ្វើកើត ក៏អ៊ីស្រាអែលអាចគិតចេញនិងធ្វើកើត។

៥-ភ្នាក់ងារចារកម្មរបស់អ៊ីស្រាអែលស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមចារកម្ម កំពូលក្នុងពិភពលោក ដូចនេះព័ត៌មានផ្សេងៗ រដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលក្ដាប់បានស្ទើរតែទាំងអស់។ ព័ត៌មានជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសនីមួយៗ ដើម្បីដើរឲ្យទាន់សម័យកាល និងសភាពការណ៍វិវត្ត និងត្រៀមខ្លួនស្រេចបាច់សម្រាប់ដោះស្រាយស្ថានការណ៍ក្នុងគ្រា បន្ទាល់៕

ទិន្នន័យសង្ខេបអំពីវិស័យការពារជាតិអ៊ីស្រអែល

ប្រជាពលរដ្ឋសរុប ជាង ៧,៧ លាននាក់ - ថវិកាជាតិសម្រាប់ចំណាយលើវិស័យការពារជាតិ១៥ ពាន់លានដុល្លារ
កងទ័ពរៀបរយ ជាង១៧ម៉ឺននាក់ - កងទ័ពបម្រុង ជាង៤៤ ម៉ឺននាក់

កម្លាំងទ័ពជើងគោក: រថក្រោះ ៣៨៧០ គ្រឿង – រថពាសដែក ៩៤៣៦ គ្រឿង – កាំភ្លើងធំ ៣៥០ ដើម – ជើងទម្របាញ់កាំជ្រួចហ្វូង ៨៨ គ្រឿង

កម្លាំងទ័ពអាកាស: យន្តហោះសរុប ៦៨០ គ្រឿង – យន្តហោះប្រដេញ ២៤៣ គ្រឿង – យន្តហោះប្រយុទ្ធ ២៤៣ គ្រឿង – យន្តហោះដឹកជញ្ជូន ៩៨ គ្រឿង -ឧទ្ធម្ភាគចក្រប្រយុទ្ធ ៤៨ គ្រឿង

កម្លាំងទ័ពជើងទឹក: នាវាសរុប ១១០ គ្រឿង – នាវាពិឃាត ៣ គ្រឿង– នាវាមុជទឹក ១៤ គ្រឿង (អ៊ីស្រាអែលពង្រឹងខ្លាំងលើកម្លាំងទ័ពជើងអាកាស និងជើងគោក ជាពិសេសជើងអាកាស ដូចនេះ ទ័ពជើងទឹកជាកត្តាបន្ទាប់បន្សំ ព្រោះព្រំដែនហ៊ុំព័ទ្ធដោយដីគោក)

អរិយធម៌មេឌីទែរ៉ាណេ៖ ប្រវត្តិនៃជនជាតិជ្វីហ្វ (អ៊ីស្រាអែល)

ដោយ សេង ឌីណា

ផ្សាយថ្ងៃ 7/7/2013

ក្រុងយេរូសាឡឹមសម័យកាលបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងនាទីប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោកនៅថ្ងៃនេះ សេង ឌីណា សូមរៀបរាប់បន្តទៀតអំពីអរិយធម៌មេឌីទែរ៉ាណេដោយលើកឡើងពីប្រវត្តិនៃជនជាតិជ្វីហ្វ (ឬអ៊ីស្រាអែល) ដែលជាប្រជាជាតិតូចមួយ ប៉ុន្តែ មានឥទ្ធិពលខ្លាំងដល់វប្បធម៌ និងផ្នត់គំនិតរបស់មនុស្សជាច្រើនរហូតមកទល់នឹងពេលបច្ចុប្បន្ន។

កាលណាគេនិយាយពីអរិយធម៌នៃតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេសម័យបុរាណ គេមិនអាចមិននិយាយបានទេ អំពីប្រវត្តិរបស់ជនជាតិតូចមួយ ក៏ប៉ុន្តែ ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំង នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តមនុស្សជាតិ ជាពិសេស ឥទ្ធិពលខាងមនោគមន៍វិជ្ជាសាសនា។ នោះគឺ ជនជាតិជ្វីហ្វ។ ការស្វែងយល់អំពីជនជាតិជ្វីហ្វសម័យបុរាណក៏ជាមូលដ្ឋានដ៏សំខាន់ដែរ ដើម្បីយល់ពីជម្លោះនៅដើមបូព៌ានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

ជនជាតិជ្វីហ្វសម័យបុរាណនោះ ថ្វីដ្បិតតែរស់នៅក្បែរឆ្នេរសមុទ្រ ក្នុងតំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ ក៏ប៉ុន្តែ មិនមែនជាអ្នកជំនាញខាងដើរសមុទ្រ ដូចអរិយធម៌មេឌីទែរ៉ាណេផ្សេងទៀត ដូចជា ក្រិក កោះក្រែត និងហ្វេនីស៊ីនោះទេ។ ជនជាតិជ្វីហ្វសម័យដើម គឺជាជាជនជាតិដែលរស់នៅតាមបែបកុលសម្ព័ន្ធនៃមនុស្សសម័យបុរេប្រវត្តិ ដោយផ្លាស់ទីពីកន្លែងមួយ ទៅកន្លែងមួយ នៅចន្លោះប្រទេសអេហ្ស៊ីប និងមេសូប៉ូតាមី។

ប្រវត្តិនៃប្រជាជាតិជ្វីហ្វបានចាប់ផ្តើមឡើង កាលពីជាង ៣ពាន់ឆ្នាំមុន នៅពេលដែលជនជាតិជ្វីហ្វភៀសខ្លួនចេញពីភាពជាទាសករនៅអេហ្ស៊ីប ហើយធ្វើដំណើរកាត់តាមវាលរហោស្ថាន ឆ្ពោះទៅកាន់ទឹកដីកាណាន (អ៊ីស្រាអែល និងប៉ាឡេស្ទីនបច្ចុប្បន្ន)។ ដំណើររឿង ដែលត្រូវបានរ៉ាយរ៉ាបយ៉ាងក្បោះក្បាយ នៅក្នុងគម្ពីរតូរ៉ា (Torah) របស់ពួកជ្វីហ្វ និងនៅក្នុងសញ្ញាចាស់នៃគម្ពីរប៊ីបរបស់គ្រឹស្តសាសនា។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ត និងអ្នកបុរាណវិទ្យានៅតែមិនទាន់មានការឯកភាពគ្នានៅឡើយ ជុំវិញដំណើររឿងនេះ។

នៅក្នុងទឹកដីកាណាន ជនជាតិជ្វីហ្វ (ឬហេព្រើ) បានចាប់របរកសិកម្ម បង្កើតជារដ្ឋ រួចហើយបានសាងសង់បុរីជាទីសក្ការៈមួយ គឺទីក្រុងយេរូសាឡឹម។ នៅខាងត្បូងទីតាំងដែលជនជាតិជ្វីហ្វរស់នៅ មានជនជាតិមួយទៀត ដែលជាសត្រូវរបស់ពួកជ្វីហ្វ គឺជនជាតិហ្វ៊ីលីស្ទីន។

ក្រុងយេរូសាឡឹមរបស់ពួកជ្វីហ្វត្រូវបានពួកបាប៊ីឡូនកម្ទេចចោល នៅឆ្នាំ៥៨៨មុនគ.ស ហើយជនជាតិជ្វីហ្វទាំងអស់ត្រូវបានគេជម្លៀសចេញពីទឹកដីកំណើត យកទៅបាប៊ីឡូន រហូតក្រោយពេលដែលអាណាចក្រពែរស៍វាយដណ្តើមកាន់កាប់បាប៊ីឡូន ទើបអធិរាជពែរស៍អនុញ្ញាតឲ្យជនជាតិជ្វីហ្វវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសកំណើតរបស់ពួកគេវិញ។

រូបគំនូរបង្ហាញពីការកម្ទេចក្រុងយេរូសាឡឹម ដោយអាណាចក្ររ៉ូម

ក៏ប៉ុន្តែ នៅឆ្នាំ៦៣មុនគ.ស ទឹកដីអ៊ីស្រាអែល ក៏ដូចជាទឹកដីភាគច្រើនផ្សេងទៀត នៅក្នុងតំបន់ ត្រូវបានអាណាចក្ររ៉ូមចូលកាន់កាប់ត្រួតត្រា។ ជនជាតិជ្វីហ្វមិនសុខចិត្តទ្រាំរស់នៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់អាណាចក្ររ៉ូម ក៏បាននាំគ្នាងើបឡើងបង្កើតជាចលនាបះបោរនឹងអាជ្ញាធរនៃអាណានិគមរ៉ូម។ ក៏ប៉ុន្តែ ចលនាបះបោរនេះត្រូវបានទាហានរ៉ូមវាយបំបាក់។ ក្រុងយេរូសាឡឹមត្រូវបានវាយកម្ទេចចោល។ ជនជាតិជ្វីហ្វទាំងអស់ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីទឹកដីកំណើតសាជាថ្មីម្តងទៀត ហើយដែនដីអ៊ីស្រាអែលទាំងមូលត្រូវបានអាណាចក្ររ៉ូមប្តូរឈ្មោះទៅជាដែនដីប៉ាឡេស្ទីនវិញ។ ការដែលអាណាចក្ររ៉ូមប្តូរឈ្មោះដែនដីអ៊ីស្រាអែលទៅជាប៉ាឡេស្ទីននេះ ទំនងជាមានបំណងចង់ដាក់ទោសដល់ជនជាតិជ្វីហ្វ ដោយសារតែ “ប៉ាឡេស្ទីន” គឺជាឈ្មោះក្លាយពី “ហ្វ៊ីលីស្ទីន” ដែលជាជនជាតិរស់នៅខាងត្បូងជាប់នឹងទឹកដីអ៊ីស្រាអែល ហើយជាសត្រូវចាស់ឆ្នាំរបស់ពួកជ្វីហ្វ។

ចាប់តាំងពីត្រូវបានបណ្តេញចេញដោយអាណាចក្ររ៉ូម កាលពីជាង ២ពាន់ឆ្នាំមុន ជនជាតិជ្វីហ្វត្រូវបែកខ្ចាត់ខ្ចាយទៅរស់នៅជាសហគមន៍ជនជាតិជ្វីហ្វនៅបរទេស ហើយលែងអាចវិលត្រឡប់ទៅកាន់ទឹកដីកំណើត បង្កើតជាប្រទេសជាតិវិញជារៀងរហូត។ នៅក្នុងអំឡុងពេលនោះ អស់រយៈពេលប្រមាណជា ២ពាន់ឆ្នាំ ទឹកដីអ៊ីស្រាអែល (ដែលប្តូរឈ្មោះទៅជាប៉ាឡេស្ទីន) លែងស្គាល់ឯករាជ្យ ដោយត្រូវមហាអំណាចប្តូរដៃគ្នាគ្រប់គ្រងពីមួយទៅមួយ ក្នុងនោះភាគច្រើនគឺក្រោមការកាន់កាប់របស់មហាអំណាចកាន់សាសនាអ៊ីស្លាម។ ចុងក្រោយ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី២០ ទឹកដីប៉ាឡេស្ទីននេះ ត្រូវស្ថិតក្រោមអាណាព្យាបាលរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស។

រហូតដល់ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ សហគមន៍ជ្វីហ្វនៅបរទេសបាននាំគ្នាវិលត្រឡប់ទៅទឹកដីកំណើតវិញ ហើយនៅឆ្នាំ១៩៤៧ ក្រោយពីអង់គ្លេសបានសម្រេចបញ្ចប់អាណាព្យាបាលលើដែនដីប៉ាឡេស្ទីន មហាសន្និបាតអ.ស.បបានចេញសេចក្តីសម្រេច បែងចែកដែនដីប៉ាឡេស្ទីនជារដ្ឋឯករាជ្យពីរ គឺរដ្ឋមួយសម្រាប់ជនជាតិអារ៉ាប់ប៉ាឡេស្ទីន និងរដ្ឋមួយទៀត សម្រាប់ជនជាតិជ្វីហ្វ។

សេចក្តីសម្រេចបែងចែកទឹកដីប៉ាឡេស្ទីននេះ ត្រូវបានអនុម័តដោយសំឡេងភាគច្រើន ២ភាគ៣ ប៉ុន្តែ គ្រប់ប្រទេសអារ៉ាប់ទាំងអស់ សុទ្ធតែបោះឆ្នោតប្រឆាំង ដោយពួកគេជំទាស់មិនចង់ឲ្យបង្កើតរដ្ឋសម្រាប់ពួកជ្វីហ្វ ដែលគេចាត់ទុកថាជាជនបរទេសរស់នៅក្នុងទឹកដីប៉ាឡេស្ទីន ពីព្រោះថា នៅពេលនោះ នៅក្នុងទឹកដីប៉ាឡេស្ទីន មានជនជាតិជ្វីហ្វរស់នៅតែប្រមាណជា ៣៧%ប៉ុណ្ណោះ។

ផ្ទុយពីជនជាតិអារ៉ាប់ សហគមន៍ជនជាតិជ្វីហ្វវិញបាននាំគ្នាអបអរសាទរចំពោះសេចក្តីសម្រេចបែងចែកទឹកដីប៉ាឡេស្ទីននេះ ហើយនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤៨ ពួកជ្វីហ្វនៅប៉ាឡេស្ទីនក៏បានប្រកាសបង្កើតរដ្ឋឯករាជ្យជាផ្លូវការ ដោយដាក់ឈ្មោះថា “រដ្ឋអ៊ីស្រាអែល”។ មួយថ្ងៃក្រោយអ៊ីស្រាអែលប្រកាសបង្កើតរដ្ឋឯករាជ្យ កងទ័ពមកពីបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់នៅក្នុងតំបន់ រួមមាន លីបង់ ស៊ីរី ហ្សកដានី អ៊ីរ៉ាក់ អេហ្ស៊ីប រួមជាមួយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអារ៉ាប់ប៉ាឡេស្ទីន ក៏បានបើកការវាយប្រហារលើរដ្ឋអ៊ីស្រាអែល ដែលទើបនឹងបង្កើតថ្មីនេះ។

សង្រ្គាមនេះត្រូវបានគេឲ្យឈ្មោះថា “សង្រ្គាមឯករាជ្យ” ហើយវាជាសង្រ្គាមមួយ ក្នុងចំណោមសង្រ្គាមធំៗទាំង ៤ រវាងអ៊ីស្រាអែល និងអារ៉ាប់។ ថ្វីដ្បិតតែមានចំនួនទ័ពតិចជាងគូសត្រូវ អ៊ីស្រាអែលតែងតែយកឈ្នះលើប្រទេសអារ៉ាប់ នៅគ្រប់សង្រ្គាមទាំងអស់នេះ ហើយនៅរៀងរាល់លើកដែលអ៊ីស្រាអែលឈ្នះសង្រ្គាម អ៊ីស្រាអែលបានដណ្តើមកាន់កាប់ដែនដីមួយផ្នែករបស់គូសត្រូវ។ ចាប់ពីពេលនោះមក គឺដល់វេនអ៊ីស្រាអែលម្តង ដែលច្រានចោលដំណោះស្រាយស្នើឡើងដោយអ.ស.ប ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យជម្លោះនៅដើមបូព៌ាត្រូវអូសបន្លាយពេលរហូតមកទល់នឹងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

រូបគំនូរបង្ហាញពីម៉ូសេលើកផ្ទាំងថ្ម ដែលមានចែងពីបញ្ញត្តិទាំង ១០របស់ព្រះ

នៅមុនសម័យកាលជ្វីហ្វ គ្រប់សាសនាទាំងអស់ នៅទូទាំងពិភពលោក គឺជាសាសនាដែលមានតួអង្គព្រះច្រើនអង្គ។ មនុស្សជាតិនាំគ្នាគោរពព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ ផ្កាយ ឬសមុទ្រ ថាជាព្រះ ហើយនាំគ្នាសង់រូបសំណាកតំណាងតួអង្គព្រះ ដើម្បីជាទីសក្ការៈ។

ជនជាតិជ្វីហ្វបានបង្កើតមនោគមន៍វិជ្ជាសាសនាថ្មីមួយ ដែលមានជំនឿថា ព្រះមានតែមួយអង្គគត់ គឺ “ព្រះជាម្ចាស់” ដែលជាអ្នកបង្កើត និងមានអំណាចលើអ្វីៗទាំងអស់នៅក្នុងចក្រវាលទាំងមូល។ ព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ ផ្កាយ ឬសមុទ្រ ដែលគេធ្លាប់តែគោរពបូជាពីមុនមកនោះ មិនមែនជា ព្រះនោះទេ ហើយថា មនុស្សត្រូវតែបោះបង់ការគោរពរូបសំណាកព្រះ ហើយបែរមកគោរពបូជា “ព្រះពិត” វិញ។

ការបង្កើតសាសនាថ្មីនេះ គឺជារបត់ថ្មីដ៏សំខាន់មួយ នៅក្នុងការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតរបស់មនុស្ស។ តាមជំនឿថ្មីនេះ ធម្មជាតិលែងជាព្រះដូចជាគេធ្លាប់ជឿពីមុនទៀតហើយ។ ធម្មជាតិ គឺជាអ្វីដែលព្រះពិតបានបង្កើតឡើង ហើយដែលព្រះដាក់ឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់មនុស្ស។ ពេលវេលាមិនមែនជាវាលវដ្តសង្សា វិលវល់ដូចកង់រទេះ កើតចាស់ឈឺស្លាប់ ហើយចាប់ជាតិមកវិញនោះទេ។ ពេលវេលាធ្វើដំណើរទៅមុខជានិច្ច ដោយមិនអាចវិលត្រឡប់ថយក្រោយវិញបានទេ ហើយនៅថ្ងៃអនាគត អ្វីៗអាចនឹងប្រសើរឡើង ប្រសិនបើគេខិតខំប្រឹងប្រែង។ ដូច្នេះ មនុស្សមិនត្រូវផ្តេកផ្តួលរង់ចាំវាសនា ហើយក៏មិនត្រូវផ្អែកលើទស្សនៈ "កម្មផល" ដោយមើលទៅលើភាពអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមថាជាផល ដែលបានពីកម្ម ដែលបានប្រព្រឹត្តពីមុននោះដែរ។ មនុស្សចាំបាច់ត្រូវតែចេះរើបម្រះ ងើបឡើងប្រឆាំងនឹងអំពើអយុត្តិធម៌ ដោយមិនត្រូវនៅស្ងៀម ទ្រាំទទួលរងការជិះជាន់ ដោយចាត់ទុកថាវាជាកម្មផលរបស់ខ្លួនពីជាតិមុននោះទេ។

ដោយសារតែមានផ្នត់គំនិតបែបនេះហើយ ទើបជនជាតិជ្វីហ្វ ដែលជាជនជាតិតូចមួយហ៊ានងើបឡើងតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការជិះជាន់របស់អាណាចក្ររ៉ូម។ ការតវ៉ាបះបោរ ដែលធ្វើឲ្យជនជាតិជ្វីហ្វត្រូវអាណាចក្ររ៉ូមបណ្តេញចេញពីទឹកដីកំណើត ទៅរស់នៅរប៉ាត់រប៉ាយ គ្មានស្រុក គ្មានទេសនឹងគេអស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំ។ ក៏ប៉ុន្តែ ផ្នត់គំនិតនេះបានជះឥទ្ធិពលដល់មនុស្សយ៉ាងច្រើនរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ជាពិសេស ចំពោះប្រជាជននៅតាមបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ដែលមានជំនឿ និងវប្បធម៌តាមបែបជ្វីហ្វ ឬគ្រឹស្តសាសនា៕

ជនជាតិជ្វីហ្វ

ជួរទី១: អាល់បឺត អែងស្តែង · ស្ស៊លអ៊ែម អេឡេយស្ស៊ឹម · ម៉ាក្ស ឆាហ្គល · អ៊ែមី ណូទ័រ ជួរទី២: មេនម៉ូណាយ្ស · បារើហ្ស ស្ពែនីអូហ្សា · ណាតាលី ផត្តមិន · ហ្វ្រេង្ស កាហ្កា

ប្រជាជនសរុប

13,746,100

Wednesday, December 30, 2015

ពាក្យ «អាចោរ​ថង់យាម!» មន្ត្រី​សង្ឃ​សុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ចាត់ការ ខណៈ​លោក ខឹម វាសនា ថា​ជេរ​តែ​មនុស្ស​ខូច